Miasto powstało tutaj już w starożytności. Legenda głosi, że mieszkańcy wybrali za patronkę boginię mądrości Atenę, ponieważ podarowała im drzewko oliwne. Do dziś można podziwiać na wzgórzu Akropol resztki świątyni poświęconej patronce miasta. W starożytności miasto stanowiło ośrodek jednego z najważniejszych greckich poleis i rywalizowało z równie potężną Spartą. Po podboju rzymskim straciło na znaczeniu, a gdy powstawało Wschodnie Cesarstwo za stolicę wybrano Konstantynopol w Azji Mniejszej. Po podboju tureckim cała Grecja znalazła się pod okupacją. Gdy w XIX w. przywrócono jej niepodległość odrodziła na stolicę wyznaczono Ateny.

Obecnie miasto to jest największym miastem Grecji, ośrodkiem kulturalnym i gospodarczym kraju. Ze względu na liczne zabytki jest też najchętniej odwiedzane przez turystów przyjeżdżających do Grecji. Ruiny budynków świątynnych na Akropolu stanowią wizytówkę kraju. Dzielnica rozciągająca się u podnóży wzgórza może się poszczycić zabytkami ze wszystkich epok – od starożytności, poprzez okres bizantyński aż do stylu XIX i XX w. Do miasta można dolecieć samolotem (międzynarodowy port lotniczy ok. 20 km od centrum), pociągiem z Salonik (dobre połączenie intercity), a także autobusem.